در اینجا برای آشنایی بهتر با طریقت صوفیه به توضیحات جناب حاج سلطانحسین تابنده( رضاعلیشاه ) درذیل اشاره مینمائیم که می تواند پاسخگوی بسیاری از سوالات احتمالی در این مورد باشد.
طریقه نعمت اللهیه :
تمام آنچه گفته شد(1) در طریقه نعمت اللهیه معمول است و مشایخ آن سلسله به آن امر نموده اند این سلسله به" ام ا لسلاسل " در شیعه معروف است و به اولاد پیامبر و ائمه معصومین که اهل بیت رسالت و معدن وحی و حکمت و اصل تصوف و عرفان هستند متصل است و این اتصال بصورت مضبوط و ثبت شده وجود دارد .
وجه تسمیه به این اسم مربوط به اتصال این سلسله به عارف شهیر سید نعمت الله ولی ماهانی کرمانی میباشد ؛ که او نیز خرقه از شیخ عبدالله یافعی گرفته و اتصال مضبوط تا جنید بغدادی وجود دارد .
سلسله اجازه طریقت بعد از سید نیز تا امروز مضبوط است . ذکر معمول در این طریقه ،ذکر خفی (2) میباشد .
پاورقی :
1-منظور مطالبی است که تاقبل از مطلب " تصوف ،مکتب عشق به خدا"از ایشان نقل شده میباشد .
2- ذکر دارای مراتبی است که بستگی به حال افراد و اجازه صادره دارد که عبارتند از : 1-ذکرزبانی 2-ذکر معنوی 3- ذکر قلبی 4-ذکر خفی و مقام انقطاع الی الله
ادامه مطلب:
از اختصاصات این سلسله به سه مورد اشاره می شود : 1- پایبندی به آداب شریعت و حفظ ظواهر و مراقبت در عمل به احکام دینی ، که برای همین است که سماع (1)نزد ایشان ممنوع است زیرااین عمل با ظواهر شرع مخالفت دارد و لازم است صوفی وجد و سماع را در قلب و باطن خود که احتیاجی به محرٌک بیرونی ندارد داشته باشد . چنانچه مولانا میفرماید :
باده از ما مست شد ، نی ما از او قالب از ما هست شد ،نی ما از او
کسی که امور شرعی و آداب آنرا تکمیل نکند طریقت و آداب قلبی او کامل نخواهد شد .
2- پایبندی به کسب و کار ؛زیرا کاسب حبیب الله است و انسان در دنیا و زندگی احتیاج به خوردن و آشامیدن و مسکن و پوشاک دارد و تلاش در طلب این لوازم از واجبات است .
این لوازم ممکن است از راه کسب ،سرقت یا گدایی بدست آید ،که مورد دوم و سوم از نظر شرع و عقل حرام است و فقط راه اول باقی می ماند . کسب و کار منافی توکل نیست زیراتوکل انقطاع دل از غیر خدادر امور دنیوی و توجه به اوست و این شاکله ای است که خداوند به آن اشاره فرموده که : " قل کل یعمل علی شاکلته ."
و اما سعی و کار که از اعمال اعضا و جوارح است و لازم است که انسان به آن عمل کند در حالیکه دل او متوجه خداوند باشد و فرمود :" لیس للانسان الا ما سعی " ؛ که این شامل سعی در امور دنیایی و آخرتی می شود . دین پاک شریعت محمدی جامع ظاهرو باطن و دنیا و آخرت است و این دو منافی هم نیستند؛
بلکه امر به جمع بین اشتغال قلب به ذکر خدا و اشتغال جوارح به اعمال ظاهری شرعی شده و در مواقع غیر عبادت ، پرداختن به امور دنیایی مانعی ندارد . ولذا مشایخ این سلسله تماما ً برای امرار معاش و توسعه زندگی افراد تحت تکفل خویش به شغل دنیایی مشغول بوده و هستند . در ضمن اینکه تصدی امور ارشاد و توجه قلب به خدارا عهده دارند .
3-عدم تقید به لباس و علامت مخصوص ؛ چنانچه اکثر طوائف صوفیه به لباس و کلاه مخصوص شناخته می شوند ولی در طریقه نعمت اللهیه پوشیدن لباس مخصوص لازم نیست زیرا " لباس التقوی ذلک خیر و ان اکرمکم عندالله اتقیکم " و این عمل در هر لباسی امکان پذیر است چه لباس صنعتگران باشد ،چه لباس اهل علم یا نظامی و جنگی و یا غیر آن .
صوفیه پیرو این طریقه اعتقاد دارند که اجازه سابق برای لاحق در امور دینی و تلقین اذکار لازم است و کسی که این اجازه را نداشته باشد نمی تواند بر این امور تصدٌی کند . برای همین سلسله اجازه از الان تا زمان ائمه معصومین و پیامبر (ص ) مضبوط است و الان سی و نهمین قطب (2) این سلسله به ارشاد سالکان تصدٌی دارد .
در آمار تقریبی که در سال 1336 از پیروان این طریقه اعلام شده ،عده آنان چهل هزارنفربوده است
1-سماع به رقص عارفانه صوفیان گفته می شود 2-لقب قطب مخصوص امام زمان (عج) است و در صوفیه بطور مجازی به شیخ سلسله لقب قطب داده می شود و به مجازین از طرف وی جهت ارشاد مردم لقب شیخ داده می شود .
